W świecie inwestycji często mówi się o akcjach, funduszach ETF czy nieruchomościach. Tymczasem od lat istotną rolę odgrywają także obligacje – instrumenty finansowe postrzegane jako stosunkowo bardziej stabilne i przewidywalne, w porównaniu do wcześniej wymienionych. Choć nie generują dynamicznych zysków typowych dla rynku akcji, mogą być istotnym elementem dobrze zdywersyfikowanego portfela – szczególnie w przypadku osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z inwestowaniem.

Czym są obligacje?

Obligacje to dłużne papiery wartościowe emitowane przez instytucje publiczne (np. Skarb Państwa) lub podmioty prywatne (np. spółki). Inwestor, nabywając obligację, udziela emitentowi pożyczki, w zamian za którą otrzymuje zobowiązanie do zwrotu kapitału nominalnego w określonym terminie wraz z należnymi odsetkami.

Ze względu na określone oprocentowanie oraz znany z góry termin wykupu, obligacje są często wybierane przez inwestorów, którzy oczekują stabilnych i regularnych wpływów z inwestycji przy relatywnie niższym poziomie ryzyka niż w przypadku akcji.

Przeczytaj także: Najważniejsze wskaźniki ekonomiczne dla inwestorów

Rodzaje obligacji

Obligacje mogą różnić się między sobą pod względem oprocentowania, emitenta czy warunków spłaty. Wybór konkretnego rodzaju zależy od oczekiwań co do zysku, poziomu ryzyka i czasu inwestycji.

Obligacje skarbowe

Emitowane przez Skarb Państwa, uznawane za jedne z najbezpieczniejszych instrumentów dłużnych na rynku, gdyż gwarantowane są pod warunkiem wypłacalności emitenta, którym w tym przypadku jest państwo. Oferują różne formy oprocentowania – stałe, zmienne lub indeksowane inflacją oraz z góry określony termin wykupu (np. 3-, 4-, 10-letnie).

Więcej na temat obligacji skarbowych pisaliśmy tutaj: Obligacje skarbowe – praktyczny poradnik

Obligacje korporacyjne

Obligacje korporacyjne to dłużne papiery wartościowe emitowane przez spółki, które pozwalają na pozyskanie kapitału na rozwój działalności. W zamian za zainwestowane środki, inwestorzy otrzymują odsetki w określonym terminie. Obligacje korporacyjne charakteryzują się wyższym oprocentowaniem niż obligacje skarbowe, ale niosą za sobą większe ryzyko. Są zależne od kondycji finansowej emitenta, gdyż jego ewentualna niewypłacalność jest bardziej prawdopodobna w porównaniu z niewypłacalnością państwa.

Więcej na temat obligacji korporacyjnych przeczytasz tutaj: Obligacje korporacyjne – co warto o nich wiedzieć?

Obligacje komunalne (samorządowe)

Emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty) na finansowanie lokalnych projektów inwestycyjnych. Zwykle uznawane za względnie bezpieczne, choć mniej płynne niż obligacje skarbowe.

Obligacje zerokuponowe

Nie wypłacają odsetek w trakcie trwania inwestycji – zysk pochodzi z różnicy między ceną zakupu a wartością wykupu. Często wybierane przez inwestorów planujących konkretny cel w danym horyzoncie czasowym.

Obligacje o oprocentowaniu stałym

Zapewniają niezmienną wysokość odsetek przez cały okres obowiązywania obligacji. Są mniej wrażliwe na zmienność rynkową, ale tracą na atrakcyjności w środowisku rosnących stóp procentowych.

Obligacje o oprocentowaniu zmiennym

Oprocentowanie jest aktualizowane cyklicznie (np. co 6 lub 12 miesięcy), zwykle w oparciu o wskaźniki rynkowe (np. WIBOR). Obligacje o oprocentowaniu zmiennym, to lepsze zabezpieczenie przed zmianami inflacyjnymi, ale mniej przewidywalny dochód.

Obligacje indeksowane inflacją

Oprocentowanie jest powiązane z poziomem inflacji, co pozwala utrzymać realną wartość zainwestowanego kapitału (obligacje indeksowane inflacją bazują na mechanizmie, gdzie odsetki są obliczane na podstawie inflacji). Szczególnie przydatne w warunkach wysokiej lub niestabilnej inflacji.

Wady i zalety inwestowania w obligacje

Przed podjęciem decyzji o inwestycji w obligacje, warto przeanalizować ich mocne strony oraz potencjalne ograniczenia. Choć instrumenty te uchodzą za stabilne, wiążą się również z określonym poziomem ryzyka, które może mieć znaczenie w kontekście indywidualnych celów inwestycyjnych

Zalety inwestowania w obligacje

1. Przewidywalność dochodów

Obligacje oferują odgórnie określone wypłaty odsetek oraz zwrot kapitału w określonym terminie. Dla wielu inwestorów to istotna zaleta – szczególnie w kontekście planowania budżetu i minimalizowania zmienności portfela.

2. Szeroka dostępność i różnorodność instrumentów

Na rynku dostępne są zarówno obligacje skarbowe, które cechują się stosunkowo wysokim poziomem bezpieczeństwa, jak i obligacje korporacyjne, które oferują potencjalnie wyższe oprocentowanie. Pozwala to dopasować instrument do własnego profilu ryzyka.

3. Niższy poziom ryzyka niż akcje

Choć zyski z obligacji są zazwyczaj niższe niż z inwestycji w akcje, to ryzyko utraty kapitału – zwłaszcza w przypadku obligacji skarbowych – jest relatywnie mniejsze.

Wady inwestowania w obligacje

1. Ryzyko kredytowe i niewypłacalność emitenta

W przypadku każdego rodzaju obligacji – zarówno korporacyjnych, jak i skarbowych należy liczyć się z ryzykiem, że emitent nie będzie w stanie spłacić zobowiązań. Dlatego tak ważna jest nie tylko ocena kondycji finansowej i ratingu emitenta, ale także bieżące monitorowanie sytuacji rynkowej.

2. Ryzyko inflacyjne i stóp procentowych

Stałe oprocentowanie obligacji może tracić na wartości realnej w okresach wysokiej inflacji. Z kolei wzrost stóp procentowych może obniżyć atrakcyjność już posiadanych papierów i ich cenę na rynku wtórnym.

3. Ograniczona płynność niektórych emisji

Nie wszystkie obligacje można łatwo sprzedać przed terminem wykupu. Szczególnie w przypadku emisji prywatnych lub o niskim obrocie istnieje ryzyko, że wyjście z inwestycji będzie utrudnione lub nieopłacalne.

Jaką część portfela inwestycyjnego powinny stanowić obligacje?

Udział obligacji w portfelu inwestycyjnym powinien być dostosowany do indywidualnego profilu inwestora, jego celów, horyzontu czasowego oraz tolerancji na ryzyko.

W praktyce rekomenduje się, aby wraz z wiekiem lub zbliżaniem się do momentu wykorzystania środków (np. emerytury), zwiększać ekspozycję na instrumenty dłużne, ograniczając udział bardziej zmiennych aktywów, takich jak akcje. Obligacje pełnią w portfelu rolę stabilizującą i zabezpieczającą – warto więc traktować je nie jako alternatywę dla innych klas aktywów, lecz jako ich uzupełnienie w ramach dobrze zdywersyfikowanej strategii inwestycyjnej (swego rodzaju „odważnik” balansujący skład portfela).

Przeczytaj także: Na czym polega dywersyfikacja portfela inwestycyjnego?

Obligacje – pierwszy krok do budowy stabilnego portfela

Inwestowanie w obligacje to dobre rozwiązanie dla tych, którzy cenią przewidywalność i chcą zabezpieczyć część kapitału. Choć nie zapewniają spektakularnych zysków, mogą pełnić stabilizującą rolę w portfelu inwestycyjnym. Warto podejść do tego tematu z rozwagą – określić własne potrzeby, wybrać odpowiedni produkt i regularnie weryfikować sytuację finansową emitenta. Dobrze pamiętać także o tym, że niezależnie od tego, jak bezpieczne wydają się to formy inwestowania, ryzyko inwestycyjne zawsze istnieje i należy mieć je na względzie.

Zobacz także:

• Finanse osobiste latem – jak mądrze zarządzać budżetem i inwestycjami w sezonie wakacyjnym?
• Niezależność finansowa – czym jest i jak ją osiągnąć?
• Dlaczego warto mieć strategię inwestycyjną, nawet przy niewielkim kapitale?

Nota prawna 

Informacje dotyczące treści

F-Trust iWealth S.A. informuje, że wszelkie materiały zawarte powyżej stanowią własność F-Trust iWealth S.A. i mają wyłącznie charakter informacyjny oraz reklamowy. Nie może być podstawą samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego, ani zaproszenia do zawarcia transakcji na instrumentach finansowych w nim przedstawionych. Nie stanowi także usługi doradztwa inwestycyjnego, ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu przepisów prawa. Przedmiotowe materiały nie stanowią także porady inwestycyjnej, ani jakiejkolwiek innej formy zalecenia inwestycyjnego dotyczącego danego instrumentu finansowego, a także jakiejkolwiek innej porady, w szczególności prawnej bądź podatkowej.

Informacje dotyczące ryzyka

F-Trust iWealth S.A. informuje, że z każdą inwestycją wiąże się ryzyko. Fundusze nie gwarantują realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością częściowej utraty wpłaconych środków. Indywidualna stopa zwrotu uczestnika nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia i odkupienia jednostek uczestnictwa oraz od poziomu pobranych opłat oraz innych obciążeń dochodów z inwestycji w fundusze, w szczególności podatku od dochodów kapitałowych. Szczegółowy opis czynników ryzyka znajduje się w prospekcie informacyjnym oraz kluczowych informacjach dla inwestorów funduszu.