Papiery wartościowe są jednym z podstawowych sposobów inwestowania kapitału i pozyskiwania finansowania przez przedsiębiorstwa, państwo czy inne instytucje. W zależności od rodzaju mogą potwierdzać udział w spółce, zobowiązanie emitenta do zwrotu kapitału albo inne prawa majątkowe. Dla inwestora oznaczają możliwość osiągnięcia dochodu, ale również ekspozycję na określone ryzyko.

Papiery wartościowe – co to jest?

Papiery wartościowe to dokumenty, które dają właścicielowi pewne prawa majątkowe, najczęściej związane z inwestowaniem kapitału. Niezależnie od formy (papierowa/elektroniczna), do realizacji praw majątkowych z nimi związanych (spieniężenie lub zbycie) konieczne jest ich okazanie.

Istotną cechą papierów wartościowych jest ich zbywalność, co oznacza, że mogą zostać przekazane osobom trzecim. Papiery wartościowe umożliwiają inwestycję kapitału, na przykład w akcje emitowane przez spółki akcyjne notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW).

Co zalicza się do papierów wartościowych?

Przepisy wymieniają szeroki katalog papierów wartościowych. Obejmuje on m.in. akcje, obligacje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, listy zastawne oraz certyfikaty inwestycyjne.

Z punktu widzenia inwestora szczególnie istotny jest podział według charakteru praw związanych z danym instrumentem.

Akcje – udziałowe papiery wartościowe

Akcje reprezentują udział w kapitale spółki. Ich posiadacze uzyskują określone prawa korporacyjne i majątkowe, które mogą obejmować m.in. prawo głosu na walnym zgromadzeniu czy udział w wypłacanej dywidendzie. Na wynik inwestycji w akcje wpływa przede wszystkim zmiana ich ceny oraz ewentualna dywidenda. Wartość rynkowa może jednak podlegać znacznym wahaniom w zależności od kondycji spółki, sytuacji w danej branży oraz warunków panujących na rynku.

Obligacje – dłużne papiery wartościowe

Obligacje to instrumenty dłużne emitowane przez rządy lub korporacje. Choć generują zazwyczaj niższe zyski w porównaniu do akcji, są relatywnie mniej ryzykowne. Szczególnie w okresach wzrastającej inflacji, obligacje rządowe mogą stać się atrakcyjnym rozwiązaniem, ponieważ często oferują odsetki oparte o zmienną stopę procentową.

Certyfikaty inwestycyjne – papiery wartościowe funduszy zamkniętych

Do papierów wartościowych należą również certyfikaty inwestycyjne emitowane przez fundusze inwestycyjne zamknięte. Reprezentują one prawa majątkowe uczestnika funduszu, a ich wartość jest związana z wartością jego aktywów.

Więcej na temat działania funduszu inwestycyjnego zamkniętego pisaliśmy tutaj – Czym jest fundusz inwestycyjny zamknięty i jak działa?

Innym możliwym podziałem papierów wartościowych jest uwzględnienie ważności dokumentu:

Krótkoterminowe – okres realizacji jest krótszy niż 1 rok.

Długoterminowe – okres realizacji jest dłuższy niż 1 rok.

Jak kupić papiery wartościowe?

Aby rozpocząć inwestowanie na giełdzie, należy po pierwsze otworzyć rachunek maklerski lub inwestycyjny. Można zrobić to w siedzibie wybranego domu maklerskiego lub poprzez platformę inwestycyjną online. Po założeniu konta inwestycyjnego i zasileniu go środkami inwestor może przystąpić do zakupu papierów wartościowych.

Przed dokonaniem transakcji ważne jest jednak przeprowadzenie analizy rynku oraz wybór odpowiednich instrumentów inwestycyjnych, które będą zgodne zarówno z celami inwestycyjnymi, jak i strategią. Zakupione przez inwestora papiery wartościowe mogą być przechowywane (w zależności od preferencji) na jego koncie inwestycyjnym lub w formie papierowej.

W tym miejscu należy przypomnieć, że inwestowanie w papiery wartościowe wiąże się z możliwym ryzykiem. Warto pamiętać zatem o zachowaniu ostrożności oraz monitorowaniu sytuacji na rynkach finansowych. W przypadku wątpliwości dobrym rozwiązaniem będzie kontakt z doradcą inwestycyjnym.

Papiery wartościowe – funkcje na rynku kapitałowym

Papiery wartościowe pełnią kilka istotnych funkcji, które mają znaczenie zarówno dla emitentów, jak i inwestorów. Oto kilka z nich:

Pozyskiwanie kapitału – emitenci papierów wartościowych mogą wydawać je w celu pozyskania kapitału potrzebnego do finansowania swoich działalności lub projektów. Z kolei inwestorzy mogą dokonywać zakupu tych papierów, co daje im możliwość lokowania kapitału w nadziei na osiągnięcie zysku.

Transfer ryzyka – papiery wartościowe umożliwiają transfer ryzyka między emitentami a inwestorami. Emitenci mogą zabezpieczyć się przed zmianami cen, wydając instrumenty pochodne, natomiast inwestorzy mogą zdywersyfikować swoje portfele w celu zminimalizowania ryzyka.

Podstawa dla wielu produktów inwestycyjnych – przykładem są tutaj fundusze inwestycyjne zamknięte, które gromadzą środki od wielu inwestorów, a następnie inwestują je w różnorodne papiery wartościowe. Umożliwia to tworzenie zdywersyfikowanych portfeli inwestycyjnych.

Papiery wartościowe – czym kierować się przy wyborze?

Nie wszystkie papiery wartościowe działają w taki sam sposób i nie wiążą się z takim samym poziomem ryzyka. Przed inwestycją warto sprawdzić, kto jest emitentem, jakie prawa daje dany instrument, w jaki sposób może generować dochód oraz jak łatwo można go później sprzedać.

Znaczenie mają również horyzont inwestycyjny, cel i akceptowany poziom ryzyka. Akcje, obligacje czy certyfikaty inwestycyjne mogą pełnić różne funkcje w portfelu, dlatego wybór konkretnego instrumentu powinien wynikać przede wszystkim z przyjętej strategii, a nie wyłącznie z oczekiwanej stopy zwrotu.

Zobacz także:

• Fundusze inwestycyjne – jak to działa? [INFOGRAFIKA]
• Czym jest portfel inwestycyjny?
• Kiedy warto dywersyfikować portfel inwestycyjny?

Nota prawna 

Informacje dotyczące treści

F-Trust iWealth S.A. informuje, że wszelkie materiały zawarte powyżej stanowią własność F-Trust iWealth S.A. i mają wyłącznie charakter informacyjny oraz reklamowy oraz nie może być podstawą samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego, ani zaproszenia do zawarcia transakcji na instrumentach finansowych w nim przedstawionych. Nie stanowi także usługi doradztwa inwestycyjnego, ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu przepisów prawa. Przedmiotowe materiały nie stanowią także porady inwestycyjnej, ani jakiejkolwiek innej formy zalecenia inwestycyjnego dotyczącego danego instrumentu finansowego, a także jakiejkolwiek innej porady, w szczególności prawnej bądź podatkowej.

Informacje dotyczące ryzyka

F-Trust iWealth S.A. informuje, że z każdą inwestycją wiąże się ryzyko. Fundusze nie gwarantują realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością częściowej utraty wpłaconych środków. Indywidualna stopa zwrotu uczestnika nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia i odkupienia jednostek uczestnictwa oraz od poziomu pobranych opłat oraz innych obciążeń dochodów z inwestycji w fundusze, w szczególności podatku od dochodów kapitałowych. Szczegółowy opis czynników ryzyka znajduje się w prospekcie informacyjnym oraz kluczowych informacjach dla inwestorów funduszu.