Zmienność jest naturalnym elementem rynku finansowego i towarzyszy każdej inwestycji. Jej poziom może jednak znacząco się różnić w zależności od sytuacji rynkowej i rodzaju aktywów.

Co to jest zmienność (volatility)?

Najprościej mówiąc, jest to miara pokazująca, jak mocno cena danego instrumentu finansowego zmienia się w określonym czasie. Im większe i częstsze są wahania, tym wyższa zmienność. Jeżeli natomiast cena porusza się w stosunkowo wąskim przedziale, mówimy o niskiej zmienności.

W praktyce volatility najczęściej mierzy się za pomocą odchylenia standardowego stóp zwrotu, często przedstawianego w ujęciu rocznym. Im większe jest rozproszenie wyników wokół ich średniej, tym wyższa wartość tej miary. Trzeba przy tym pamiętać, że zmienność nie pokazuje kierunku zmian. Uwzględnia zarówno dodatnie, jak i ujemne odchylenia od średniej. Instrument, którego cena gwałtownie rośnie, również może więc charakteryzować się wysoką zmiennością.

Co wpływa na poziom zmienności?

Poziom zmienności zależy przede wszystkim od warunków panujących na rynku. Silniejsze ruchy cen mogą pojawiać się między innymi wtedy, gdy publikowane są informacje istotnie zmieniające oczekiwania inwestorów.

Mogą to być: decyzje banków centralnych dotyczące stóp procentowych, dane o inflacji i kondycji gospodarki, wyniki spółek czy wydarzenia geopolityczne.

Zmienność historyczna i implikowana. Czym się różnią?

Analizując rynek, możecie spotkać się z dwoma rodzajami zmienności.

Zmienność historyczna

Jest obliczana na podstawie wcześniejszych notowań. Pokazuje, jak mocno cena aktywa zmieniała się w wybranym okresie, na przykład w ciągu ostatnich 30 dni, kilku miesięcy czy roku. Nie jest jednak prognozą przyszłości. Informuje jedynie o tym, jak instrument zachowywał się dotychczas.

Zmienność implikowana

Odnosi się natomiast do oczekiwań uczestników rynku dotyczących przyszłych wahań. Jest wyprowadzana z cen opcji i może wskazywać, jak dużych ruchów cenowych spodziewa się rynek. Jednym z najbardziej znanych wskaźników tego rodzaju jest VIX, który przedstawia oczekiwaną zmienność indeksu S&P 500 w perspektywie około 30 dni.

Co zmienność oznacza dla inwestora?

Z punktu widzenia inwestora zmienność jest przede wszystkim informacją o tym, jak szerokich wahań wartości inwestycji można się spodziewać. Aktywa charakteryzujące się wysoką zmiennością mogą w krótkim czasie przynosić wysokie stopy zwrotu, ale równie szybko generować istotne straty.

Dlatego sam potencjał wzrostu nie powinien być jedynym kryterium oceny inwestycji. Znaczenie ma również to, czy jesteście w stanie zaakceptować okresowe spadki wartości portfela oraz jak długi jest Wasz horyzont inwestycyjny.

Przeczytaj także – Czym jest horyzont inwestycyjny?

Jak zarządzać zmiennością?

Zmienności nie da się całkowicie wyeliminować, ale można ograniczać jej wpływ na portfel. Pomagają w tym m.in.:

dywersyfikacja portfela – rozłożenie kapitału pomiędzy różne klasy aktywów, sektory czy regiony;

dopasowanie inwestycji do horyzontu czasowego – im krótszy okres inwestowania, tym większe znaczenie mogą mieć nagłe wahania cen;

uwzględnienie własnej tolerancji na ryzyko – portfel powinien być zbudowany tak, aby okresowe spadki nie prowadziły do pochopnych decyzji;

regularne inwestowanie – może ograniczyć znaczenie momentu wejścia na rynek;

okresowe równoważenie portfela – pozwala przywracać wcześniej założone proporcje pomiędzy poszczególnymi aktywami.

Zarządzanie zmiennością nie polega więc na unikaniu wahań za wszelką cenę, ale na takim przygotowaniu portfela, aby ich skala była możliwa do zaakceptowania.

Czy wysoka zmienność zawsze jest czymś złym?

Nie. Zmienność jest naturalną cechą rynków finansowych i sama w sobie nie przesądza o jakości danej inwestycji. Jej znaczenie zależy od przyjętej strategii, czasu inwestycji i indywidualnej tolerancji na ryzyko.

Dla inwestora długoterminowego przejściowe wahania mogą mieć zupełnie inne znaczenie niż dla osoby planującej wykorzystać zgromadzone środki w najbliższych miesiącach. Dlatego zamiast traktować każdą zmianę ceny jako sygnał do działania, warto oceniać ją w kontekście całego portfela i wcześniej przyjętych założeń inwestycyjnych.

Zobacz także:

• Na czym polega dywersyfikacja portfela inwestycyjnego?
• Fundusze inwestycyjne – jak to działa? [INFOGRAFIKA]
• Strategia DCA – czym jest i jak ją stosować?

Nota prawna 

Informacje dotyczące treści

F-Trust iWealth S.A. informuje, że wszelkie materiały zawarte powyżej stanowią własność F-Trust iWealth S.A. i mają wyłącznie charakter informacyjny oraz reklamowy oraz nie może być podstawą samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Materiał nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego, ani zaproszenia do zawarcia transakcji na instrumentach finansowych w nim przedstawionych. Nie stanowi także usługi doradztwa inwestycyjnego, ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu przepisów prawa. Przedmiotowe materiały nie stanowią także porady inwestycyjnej, ani jakiejkolwiek innej formy zalecenia inwestycyjnego dotyczącego danego instrumentu finansowego, a także jakiejkolwiek innej porady, w szczególności prawnej bądź podatkowej.

Informacje dotyczące ryzyka

F-Trust iWealth S.A. informuje, że z każdą inwestycją wiąże się ryzyko. Fundusze nie gwarantują realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością częściowej utraty wpłaconych środków. Indywidualna stopa zwrotu uczestnika nie jest tożsama z wynikiem inwestycyjnym funduszu i jest uzależniona od dnia zbycia i odkupienia jednostek uczestnictwa oraz od poziomu pobranych opłat oraz innych obciążeń dochodów z inwestycji w fundusze, w szczególności podatku od dochodów kapitałowych. Szczegółowy opis czynników ryzyka znajduje się w prospekcie informacyjnym oraz kluczowych informacjach dla inwestorów funduszu.